میزان مصرف قابل قبول نوشابه‌های فاقد قند (رژیمی) بر اساس مطالعات علمی

نوشابه‌های فاقد قند یا همان نوشابه‌های رژیمی، به‌عنوان جایگزینی برای نوشابه‌های معمولی در سال‌های اخیر مورد استقبال قرار گرفته‌اند. این نوع نوشیدنی‌ها معمولاً به‌جای قند و شکر از شیرین‌کننده‌های مصنوعی مانند آسپارتام، سوکرالوز، ساخارین و استویا استفاده می‌کنند. اما پرسش مهم این است که بر اساس مطالعات علمی، مصرف روزانه مجاز (Acceptable Daily Intake – ADI) این نوشیدنی‌ها چقدر است و آیا زیاده‌روی در مصرف آن می‌تواند خطرساز باشد؟

۱. استانداردهای جهانی برای مصرف شیرین‌کننده‌ها

سازمان‌های بین‌المللی مانند سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) و سازمان ایمنی غذای اروپا (EFSA) برای هر شیرین‌کننده مصنوعی، میزان مجاز مصرف روزانه (ADI) تعیین کرده‌اند. این مقدار به صورت میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز محاسبه می‌شود:

• آسپارتام: تا 40 میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن (EFSA)
• سوکرالوز: تا 15 میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن
• ساخارین: تا 5 میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن
• استویا (Rebaudioside A): تا 4 میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن

برای نمونه، فردی با وزن ۷۰ کیلوگرم می‌تواند روزانه تا حدود ۲۸۰۰ میلی‌گرم آسپارتام بدون نگرانی مصرف کند. با توجه به اینکه هر قوطی نوشابه رژیمی (۳۳۰ میلی‌لیتر) معمولاً حدود ۱۸۰–۲۰۰ میلی‌گرم آسپارتام دارد، این فرد می‌تواند به طور تئوریک بیش از ۱۰ قوطی نوشابه رژیمی مصرف کند، بدون آنکه از حد مجاز عبور کند.

۲. اثرات احتمالی نوشابه‌های رژیمی بر سلامت

• اختلال در میکروبیوم روده: برخی مطالعات نشان داده‌اند که مصرف زیاد سوکرالوز و ساخارین ممکن است ترکیب باکتری‌های روده را تغییر دهد.
• تمایل بیشتر به شیرینی: استفاده مکرر از شیرین‌کننده‌های مصنوعی ممکن است ذائقه فرد را نسبت به طعم شیرین حساس‌تر کند.
• ارتباط با بیماری‌های متابولیک: برخی تحقیقات مصرف طولانی‌مدت نوشابه‌های رژیمی را با افزایش ریسک دیابت نوع ۲ مرتبط دانسته‌اند، هرچند شواهد قطعی نیستند.

۳. کارآزمایی بالینی: Coca-Cola Zero Sugar

یک مطالعه تصادفی و کنترل‌شده (RCT) در بیمارستان عمومی سنگاپور در ژانویه تا فوریه ۲۰۲۴ انجام شد؛ در این مطالعه ۲۰۳ پزشک جوان در طول شیفت شبانه، به‌صورت دوگانه‌کور، یا نوشابه Coca-Cola Zero Sugar یا Coca-Cola معمولی دریافت کردند. هدف بررسی تأثیر مصرف این نوشیدنی‌ها بر عملکرد و تجربه کاری بود.

نتایج نشان داد که هیچ تفاوت معنی‌داری در تعداد بستری‌ها یا مرگ‌ومیر بین گروه‌ها وجود ندارد. تنها در یکی از معیارهای ثانویه—مقیاس خواب‌آلودگی Karolinska—یک تفاوت آماری با مقدار p = 0.0413 مشاهده شد. سایر نتایج نیز تفاوت معناداری نشان ندادند.

منبع: مطالعه «Coke Zero for the Zero: A randomized controlled trial examining Coke Zero consumption on night-call inpatient course and mortality» (ResearchGate).

۴. میزان مصرف توصیه‌شده در عمل

با توجه به مطالعات علمی، مصرف نوشابه رژیمی در حد متعادل (۱ تا ۲ قوطی در روز) برای اغلب افراد سالم بی‌خطر است. نکات کلیدی برای مصرف ایمن عبارت‌اند از:

• افراد باردار، کودکان و بیماران مبتلا به فنیل‌کتونوری (PKU) باید در مصرف آسپارتام احتیاط کنند.
• نوشابه‌های رژیمی نباید جایگزین کامل آب یا نوشیدنی‌های طبیعی شوند.
• بهترین گزینه برای سلامت، مصرف متعادل آب، چای سبز یا آبمیوه‌های طبیعی بدون شکر است.

۵. جمع‌بندی

بر اساس داده‌های علمی، نوشابه‌های فاقد قند یا رژیمی در محدوده مصرف روزانه مجاز (ADI) بی‌خطر محسوب می‌شوند. با این حال، زیاده‌روی در مصرف آن‌ها می‌تواند اثرات جانبی بر سلامت روده و متابولیسم بدن داشته باشد. توصیه می‌شود مصرف این نوشیدنی‌ها به حداکثر ۱–۲ قوطی در روز محدود شود.

برای مطالعه مقالات علمی معتبر درباره سلامت، تغذیه و محصولات طبیعی، می‌توانید به وب‌سایت داروخانه آنلاین گیاهی زجاج کلاب مراجعه کنید.

کلمات کلیدی: داروخانه آنلاین، داروخانه آنلاین گیاهی، داروخانه گیاهی آنلاین، نوشابه رژیمی، آسپارتام، سوکرالوز